Soğuk Hava Deposu Tasarlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

Soğuk hava deposu inşası öncesinde belirlenmesi gereken bazı parametreler vardır. Sistem ve cihazların uzun yıllar boyunca yüksek verimle çalışması ve enerji tüketimlerinin artmaması için, bu parametrelerin doğru belirlenmesi gerekir.

1- Soğuk hava deposunun tipinin belirlenmesi

Soğuk deponun hangi amaçla kullanılacağı önemlidir.
Ön soğutma odası: 0/+8°C aralığında ürünlerin ön soğutulması için kullanılır.
Soğuk muhafaza odası (serin oda): +8/+14 °C aralığında soğuk muhafaza için kullanılır.
Soğuk muhafaza odası: -1/+8 °C aralığında soğuk muhafaza için kullanılır.
Donmuş muhafaza odası: -18/-24°C aralığında donmuş ürünlerin muhafazası için kullanılır.
Şok dondurma odası: 35/-45°C aralığında şoklama için kullanılır.

2- Depolanacak ürünlerin cinsi

Deponun her bir odasında yalnızca tek tip ürün saklanmalıdır. Ürün kapalı ambalaj içindeyse ve depolama sıcaklıkları uyuyorsa farklı ürünler bir arada saklanabilir.

3- Ürün saklama sıcaklığı ve bağıl nemi

Depo tasarımı yaparken, depolanacak ürünlerin cinsine göre hesaplama yapılır. Yanlış seçilen sıcaklık, ürünlerin depo ve raf ömrünün kısalmasına yol açabilir.

4- Ürünün depoya giriş sıcaklıkları

Soğutma kapasitesinin belirlenmesi için, ürünlerin hangi sıcaklıkta depoya ulaştırıldığı önemlidir.

5- Ürünlerin depoya günlük giriş miktarı

Depoya girecek ürün miktarına göre; forklift, çalışan sayısı, kamyon, TIR park alanı vs. belirlenir.

6- Ürünlerin ambalaj türleri

Ürünlerin depolama tipine bağlı olarak; karton kutu, koli,palet, kasa, yığma türde depolanabilir.

7- Soğuk hava deposu boyutları

Deponun boyutları, ihtiyaç duyulan kapasiteye, arazi ve imar durumuna göre belirlenir.

8- Depo içerisine yapılacak oda sayısı

Oda sayısı ürünlerin sirkülasyon hızına, miktarına göre belirlenebilir. Odalar çok büyük olursa boşaltılması uzun sürer ya da çok küçük olursa ilk yatırım maliyeti artar.

Atmosfer Kontrollü Soğuk Hava Deposu

9- Soğuk hava deposunun kurulacağı yerin coğrafi şartları

Dışa hava şartları, bağıl nem gibi etmenler, depoda hesaplanacak ürün için belirlenecek soğutma yükünün doğru hesaplanması açısında önemlidir.

10- Soğuk hava deposu inşa tipi

Soğuk hava deposu, betonarme ya da çelik konstrüksiyon olarak yapılabilir. Deponun zemin, duvarlar ve tavandan ısı kazancının azaltılabilmesi için yalıtılması gerekir.

11- Kapı tipi

Soğuk hava deposunda kapılar, ısı kazancı oluşması ve maliyet konusunda belirleyici unsurlardan biridir. Bu nedenle doğru kapı tipleri seçilmelidir.

Sürgülü kapı: Soğuk odaların kapısı olarak kullanılır. Forkliftin geçebileceği genişlik ve yükseklikte olmalıdır.

Çarpma kapı: İşletme alanından depo alanına geçişler ile koridor geçişlerinde kullanılır.

Seksiyonel kapı: İşleme veya yükleme alanı ile dış ortamı ayırmak için kullanılır.

Kaynak: Gıda Güvenliği ve Soğuk zincir, Edt: Prof. Dr. Y. Onur Devres İstanbul Teknik Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Maslak – ISTANBUL , ISKID İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları derneği (www.iskid.org.tr), Gıda Güvenliği Derneği (www.ggd.org.tr).